Kunst als uitlaatklep
“Met alleen pen en papier kun je een heel verhaal neerzetten zonder een enkel woord.” Soy Horeman, deelnemer aan Uit je hoofd – Kunst als uitlaatklep, verwoordt treffend het effect van kunstzinnige activiteiten op het mentale welzijn. “Als je geen woorden kan vinden, teken je gewoon een poppetje met traantjes en iedereen weet hoe je je voelt”
Uit je hoofd
Bij Wijck (CKC) slaan we een brug tussen kunst en zorg en welzijn. Tijdens het programma Uit je hoofd bieden we deelnemers een creatieve methode en structuur om zelf, preventief, uit hun hoofd te komen.
“Met kunst kun je met weinig beweging en materialen al een heel groot effect bereiken,” vertelt Soy. Het creatieve element van Uit je hoofd sprak haar dan ook meteen aan. “Ik weet dat kunst maken mij energie geeft, maar door onder andere ziekte was ik helemaal van het creatieve pad geslagen.
Er kwam niets meer uit mijn vingers. En met mijn type rugzakje heb je een leger nodig om je weer in een routine te krijgen. Door de begeleiding, structuur en ook milde deadlines van Uit je hoofd hoopte ik weer in het creatieve zadel te komen.”
Preventie
Binnen zorg en welzijn vind je kunst op een enkele plek terug, zoals bij creatieve therapie. Maar waar therapie zich richt op de hulpvraag en op achteraf oplossen, heeft Uit je hoofd een preventieve werking, zodat het niet zover komt.
Soy heeft met beide typen programma’s ervaring. “Je krijgt een methode aangereikt om uit je hoofd te stappen. Iets waar je zelf thuis mee verder kan gaan als je dat leuk vindt of nodig hebt. Bij creatieve therapie moet je een bepaalde mate van voortgang laten zien, bij Uit je hoofd is er veel autonomie. Dat is belangrijk als je met jezelf aan het werk bent.”
Van deelnemer naar vrijwilliger
Het programma van Uit je hoofd waar Soy aan deelnam, vond plaats bij de CJOE-locatie (Fonteynenburg) aan de Roggeakker. Ook de sociaal begeleiders van deze locatie hebben het effect van kunst gezien en passen inmiddels meer creatieve elementen toe binnen andere activiteiten.
Voor Soy betekende dat dat ze van deelnemer, nu ook vrijwilliger is geworden bij CJOE. “De herstelwerkgroep werkte tot nu toe alleen uit werkboekjes, maar die staan vol woorden. En als je niet lekker in je vel zit, dan zijn woorden soms gewoon te veel.”
“Ik werd gevraagd om mee te denken over het visueler en creatiever maken van de oefeningen en dat is goed ontvangen. Er zijn nu twee activiteiten waar creativiteit een rol speelt,” vertelt ze.
“Mijn betrokkenheid hierbij als vrijwilliger heeft het veranderd van een vorm van vluchten, naar het toerennen naar iets: ik wil nu graag naar CJOE toe. En dat heeft heel veel rust gegeven. Ik ervaar dat ik hier mag zijn en dat mensen blij zijn dat ik er ben. Dat is met mijn achtergrond een hele verademing.”
Teruggeven
Dat beleidsmakers en politiek op langere termijn kunnen kijken als het gaat over de inzet van kunst als middel is belangrijk, vindt Soy. “Soms zie je meteen de effecten van kunst, soms duurt dat wat langer.”
“Een paar maanden geleden deed ik maar weinig met mijn creativiteit. Nu heb ik de energie om meerdere dingen te doen en ook voor andere mensen. Het helpt me ook weer teruggeven aan de maatschappij, waarvan ik heel veel heb mogen ontvangen.”